Τροφές που θα σας κάνουν να «ξεχάσετε» το Αλτσχάιμερ

ΑλτσχάιμερΗ νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί την πιο κοινή μορφή άνοιας παγκοσμίως. Πρόκειται για μια εκφυλιστική ασθένεια του ΚΝΣ που προκαλεί καταστροφή των νευρικών κυττάρων επηρεάζοντας τμήματα του εγκεφάλου που ελέγχουν σημαντικές λειτουργίες όπως είναι η μνήμη, η ομιλία, η σκέψη και η συμπεριφορά. Αυτή την στιγμή νοσούν πάνω από 35,6 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ενώ το 2030 ο αριθμός αναμένεται να εκτοξευτεί στα 65,7 εκατομμύρια!

Η ασθένεια είναι μη θεραπεύσιμη και οφείλεται κυρίως σε γενετικούς παράγοντες ωστόσο πολυάριθμες έρευνες τα τελευταία χρόνια δείχνουν πως συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων μπορούν να καθυστερήσουν την εξέλιξη της νόσου ή ακόμα και να μειώσουν την πιθανότητα ανάπτυξης Αλτσχάιμερ κατά 40%! Τακτική άσκηση και σωστή διατροφή μπορούν να διατηρήσουν σε άριστο επίπεδο τις  λειτουργίες του εγκεφάλου.

Δεν αξίζει λοιπόν μια αλλαγή στην διατροφή μας;

Ωμέγα 3 λιπαρά οξέα: Γνωστά κωμέγα-3-qκυρίως για την καρδιαγγειακή προστασία τα ωμέγα-3 αποτελούν επίσης ισχυρή «ασπίδα» του εγκεφάλου κατά την νόσο Αλτσχάιμερ. Σε Αμερικανική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της έρευνας Women’s Health Initiative Memory Study μετρήθηκαν τα επίπεδα ωμεγα-3 στα ερυθρά  αιμοσφαίρια 1.111 γυναικών. 8 χρόνια μετά πραγματοποιήθηκαν στις ίδιες εθελόντριες (με μέσο όρο ηλικίας τα 78 έτη) εξετάσεις αίματος αλλά και μαγνητικές  τομογραφίες από τις οποίες προέκυψε ότι γυναίκες με τα υψηλότερα επίπεδα ωμέγα-3 στον οργανισμό τους είχαν κατά 0,7% μεγαλύτερο όγκο εγκεφάλου και κατά  2,7% μεγαλύτερο ιππόκαμπο(τμήμα του εγκεφάλου που σχετίζεται με την μνήμη) σε σύγκριση με όσες είχαν χαμηλότερα επίπεδα των ωμέγα-3 λιπαρών οξέων. Πλούσιες πηγές ωμέγα-3 είναι τα λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλα, σκουμπρί, γαύρος, τόνος) ξηροί καρποί και σπόροι (καρύδια, αμύγδαλα, λιναρόσπορος, σπόροι   chia) και το αβοκάντο. Έρευνες έδειξαν ότι τα ωμέγα-3, φαίνεται να μειώνουν τα επίπεδα της πρωτεΐνης β-αμυλοειδές στο αίμα, η οποία που σε υψηλές  συγκεντρώσεις σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.

μούρα Φλαβονοειδη: Αποτελούν πολυφαινολικές ενώσεις οι οποίες βρίσκονται στα φυτά και τα βοηθούν να αντεπεξέλθουν σε αντίξοες περιβαλλοντικές συνθήκες  όπως είναι υπεριώδης ακτινοβολία, η υπερβολική υγρασία/ξηρασία κ.α. Είναι ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες με ποικίλα οφέλη για την υγεία. Αποτελέσματα  από πολυάριθμες έρευνες υποστηρίζουν ότι τα φλαβονοειδή αναστέλλουν σημαντικά την ανάπτυξη της νόσου καθώς μειώνουν τις συσσωρευμένες πλάκες της  τοξικής πρωτεΐνης β-αμυλοειδές στον εγκέφαλο. Τροφές πλούσιες σε φλαβονοειδή είναι το κόκκινο κρασί, το κακάο τα κρεμμύδια , τα μήλα το μπρόκολο, το c πράσινο τσάι, και μύρτιλα. Εκτεταμένες μελέτες επιβεβαιώνουν ότι εκχύλισμα από το βότανο Ginkgo Biloba το οποίο περιέχει μεγάλη ποσότητα φλαβονοειδών  σε δοσολογία τουλάχιστον 150mg ημερησίως βελτιώνει την μνήμη και μπορεί να έχει θεραπευτική δράση κατά της άνοιας ή της νόσου του Αλτσχάιμερ αν  χορηγηθεί σε πρώιμο στάδιο.

 Κουρκκουρκουμά-μπαχαρικό-με-εκπληκτικό-υγεία-παροχέςουμίνη : Είναι μια ισχυρή αντιοξειδωτική ουσία που βρίσκεται στο ρίζωμα του κουρκουμά (Curcuma longa) γηγενές φυτό της της Νότιο-Ανατολικής  Ασίας  και χρησιμοποιείται στην παρασκευή της σκόνης κάρυ προσδίδοντας το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα. Η σκόνη κάρυ αποτελεί βασικό συστατικό της  ινδικής  κουζίνας. Έχει παρατηρηθεί ότι οι χώρες που χρησιμοποιούν καθημερινά και σε μεγάλες ποσότητες το συγκεκριμένο μπαχαρικό εμφανίζουν Αλτσχαιμερ  σε πολύ  μικρά ποσοστά. Ενώ έρευνες έχουν αποδείξει ότι η τακτική κατανάλωση σχετίζεται με βελτίωση της εγκεφαλικής λειτουργίας. Εργαστηριακά πειράματα  έδειξαν ότι  η κουρκουμίνη είναι ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονωδης ουσία ενώ έχει την ιδιότητα να «προσδένεται» στην βήτα αμυλοειδή πρωτεΐνη  αποτρέποντας τον  σχηματισμό της αμυλοειδούς πλακάς στον εγκέφαλο υπεύθυνη για την ανάπτυξη της νόσου Alzheimer.

μπρόκολοΦυλλικό οξύ: Ανήκει στην οικογένεια των βιταμινών Β. Είναι απαραίτητο για τον οργανισμό καθώς συμμετέχει στη σύνθεση, επιδιόρθωση και λειτουργία του DNA αλλά και στην παραγωγή και συντήρηση νέων κυττάρων. Έρευνες έδειξαν ότι οι βιταμίνες Β6 και Β12 σε συνδυασμό με το φυλλικό οξύ, ελαττώνουν την ατροφία του εγκεφάλου και μειώνουν τα επίπεδα της ομοκυστεΐνης στο αίμα, ενός αμινοξέος που σε μεγάλες ποσότητες, μπορεί να κάνει ζημιά στα αιμοφόρα αγγεία, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο για άνοια. Συγκεκριμένα σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Βρετανία οι ερευνητές χώρισαν τους εθελοντές του δείγματος σε δύο ομάδες: η μία πήρε εικονικά χάπια (placebo) και η άλλη ένα «κοκτέιλ» βιταμινών Β6, Β12 και φυλλικού οξέος, σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από αυτές που συνήθως συστήνονται . Οι εγκέφαλοι των εθελοντών εξετάστηκαν στην αρχή, καθώς και μετά από μια διετία, ενώ παράλληλα διεξήχθηκαν μια σειρά από νοητικά τεστ. Όσοι εθελοντές είχαν κάνει λήψη των βιταμινών εμφάνισαν 30% μικρότερη μείωση του εγκεφαλικού ιστού σε σχέση με την ομάδα του placebo. Πλούσιες πηγές αποτελούν το μοσχαρίσιο συκώτι, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα όσπρια, το μπρόκολο, τα σπαράγγια και ξηροί καρποί.

 βιταμίνη-C-τρόφιμα-πηγές-συμπληρώματα Βιταμίνη C και βιταμίνη E : Οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου παράγονται ως υποπροϊόντα, κατά την διάρκεια παραγωγής ενέργειας από τον οργανισμό. Σε μεγάλες  ποσότητες οι ελεύθερες ρίζες που μπορούν να οξειδώσουν ζωτικά βιολογικά μόρια στο όπως είναι οι πρωτεΐνες, τα λιπίδια των κυτταρικών μεμβρανών και το DNA με  δυσμενή αποτελέσματα για τον οργανισμό. Γνωστό και ως «οξειδωτικό στρες» αποτελεί έναν από τους κυριότερους παράγοντες ανάπτυξης εκφυλιστικών παθήσεων  όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η οστεοαρθρίτιδα και η νόσος Αλτσχάιμερ. Τα αντιοξειδωτικά που βρίσκονται στα τρόφιμα εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες    περιορίζοντας την καταστροφική τους δράση. Πλήθος ερευνών επιβεβαιώνει ότι βιταμίνες όπως η E και η C μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα ανάπτυξης    Αλτσχάιμερ. Σε πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο ιατρικό κέντρο St. Luke’s του Σικάγο βρέθηκε ότι οι εθελοντές που κατανάλωναν μεγαλύτερες  ποσότητες  βιταμίνης E μέσω της διατροφής τους (κατά μέσο όρο 11.4 IU) είχαν 67% μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ από αυτούς που κατανάλωναν  μικρότερες  ποσότητες (6.2 IU)

Γράφει η Νάντια Γιαννακοπούλου Διαιτολόγος-Διατροφολόγος , MSc Nutrition and Food Science