Ζώα συντροφιάς. Πολύτιμοι σύντροφοι, σημαντικοί συγκάτοικοι

«Ο πολιτισμός ενός  έθνους διακρίνεται από τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι  συμπεριφέρονται στα ζώα». Μαχάτμα Γκάντι

Ζώα συντροφιάς

Σύμφωνα με το νόμο Ν. 3170/03 (ΦΕΚ Α 191/29-7-03) ζώο συντροφιάς είναι κάθε ζώο που συντηρείται ή προορίζεται να συντηρηθεί από τον άνθρωπο, κυρίως μέσα στην κατοικία του, για λόγους ζωοφιλίας ή συντροφιάς. Ζώα συντροφιάς είναι και οι σκύλοι που χρησιμοποιούνται για το κυνήγι (κυνηγετικοί), τη φύλαξη ποιμνίων (ποιμενικοί) και χώρων, την προστασία ατόμων με ειδικές ανάγκες, οι σκύλοι έρευνας και διάσωσης, καθώς και οι σκύλοι που χρησιμοποιούνται από τις ένοπλες δυνάμεις και τα σώματα ασφαλείας.

Αδέσποτο ζώο συντροφιάς είναι κάθε ζώο συντροφιάς το οποίο είτε δεν έχει κατοικία είτε βρίσκεται έξω από τα όρια της κατοικίας του ιδιοκτήτη του ή του συνοδού του και δεν τελεί υπό την άμεση επίβλεψη ή τον έλεγχο ιδιοκτήτη ή συνοδού.

Οι εντιμότατοι φίλοι μας . Τα δημοφιλέστερα κατοικίδια

Ζώα συντροφιάςΣκύλοι

Το πιο κοινό κατοικίδιο ζώο, ο σκύλος (στα αρχ. ελλ. κύων) είναι ανώτερο θηλαστικό του γένους Canis. Πιθανολογείται ότι η καταγωγή του προέρχεται από τον κοινό λύκο. Ιδιαίτερα δημοφιλής στον άνθρωπο, αφού θεωρείται φύλακας, πιστός φίλος και καλή παρέα. Οι σκύλοι φημίζονται για τη συμπόνια και την αφοσίωση που μπορούν να δείξουν στο «αφεντικό» τους που πολλές φορές μπορεί να φτάσει στο σημείο της αυταπάρνησης. Οι περισσότεροι άνθρωποι τα προτιμούν ως κατοικίδια λόγω της τάσης τους να συνδέονται με το «αφεντικό» τους, να το σέβονται και να το αγαπούν. Πρόκειται για ένα έξυπνο ζώο, το οποίο μπορεί να μάθει να αντιλαμβάνεται από 60 έως και 100 λέξεις.

Ο σκύλος είναι σαρκοφάγο ζώο και δεν ενδείκνυται να τρώει όλες τις τροφές. Σκόπιμο είναι να προτιμώνται φαγητά πλούσια σε πρωτεΐνες, σε υδατάνθρακες, όπως το ρύζι, και ιχνοστοιχεία. Επειδή ο οργανισμός του σκύλου δεν μπορεί να διασπάσει τη γλυκόζη, δεν πρέπει να καταναλώνει γλυκές τροφές, καθώς προκαλούν ζάχαρο. Προσοχή θα πρέπει να δίνεται και στα κόκαλα των πουλερικών, του κατσικιού, του αρνιού και του κουνελιού, επειδή θρυμματίζονται και γίνονται πολύ αιχμηρά με το μάσημα. Επίσης, ο οργανισμός του σκύλου δεν χωνεύει εύκολα τα λαχανικά (καρότα, πράσινα φασόλια, καλαμπόκι, μαρούλι, πατάτες) σε οποιαδήποτε ποσότητα. Συνήθως τα κατοικίδια φτάνουν γύρω στα 15 χρόνια,  ενώ τα αδέσποτα το πολύ τα 10 έτη.

Γάτες

Οι γάτες θεωρούνται από τα πιο έξυπνα κατοικίδια και η ευφυΐα τους συγκρίνεται με αυτήν ενός παιδιού 2-3 ετών. Οι κατοικίδιες γάτες μπορούν να ζήσουν από 12 έως και 20 χρόνια, αντίθετα οι αδέσποτες ζουν κατά μέσο όρο 10 χρόνια.  Η γάτα γενικά δεν έχει υποστεί από τον άνθρωπο αυτό που λέμε επιλεκτική διασταύρωση και κρατά τα περισσότερα από τα χαρακτηριστικά των προγόνων της. Όλες οι κατοικίδιες γάτες προέρχονται από μια ομάδα αγριόγατων που ζούσαν στη Μέση Ανατολή πριν από 100.000 χρόνια, ενώ η εξημέρωσή της συνδέεται με την ανακάλυψη της γεωργίας 10.000 περίπου χρόνια πριν. Όλες οι σημερινές γάτες ανήκουν στο είδος Felis silvestris, ωστόσο υπάρχουν δεκάδες υποείδη που ζουν σε άγρια κατάσταση ή εξημερωμένες.

Οι γάτες είναι σαρκοφάγα ζώα, καθώς έ-χουν όργανα για τον τεμαχισμό της σάρκας της λείας τους και δεν διαθέτουν όργανα για την πέψη φυτικών τροφών. Δεν παράγουν την ταυρίνη, ένα οξύ που η έλλειψη του μπορεί να επιφέρει μόνιμη τύφλωση και γι’ αυτό την προσλαμβάνουν με το να τρέφοται με σάρκες ζώων, όπου περιέχεται. Το γαστρεντερικό σύστημα της γάτας είναι επίσης προσαρμοσμένο στο να τρέφεται με ζωική ύλη. Πολύ συχνά οι γάτες συμπληρώνουν την τροφή τους και με χόρτα, φύλλα και φυτικές τροφές. Οι γάτες όπως και όλα τα αιλουροειδή έχουν μια γενετική «ανωμαλία» που τις εμποδίζει να γευτούν το γλυκό.

Το γουργούρισμα της γάτας μπορεί να έχει ιδιαίτερα αγχολυτικές ιδιότητες! Βοηθά τους υπεύθυνους νευρώνες να παράγουν σεροτονίνη, που μας φέρνει ηρεμία και χαλάρωση, καθώς και ενδορφίνες, που μας κάνουν να νιώθουμε ευτυχισμένοι.

Υπάρχει και ελληνική φυλή γάτας, που κατάγεται από τις Κυκλάδες και λέγεται Γάτα του Αιγαίου ή φουντωτή, όπως είναι το παρατσούκλι της λόγω της φουντωτής ουράς της. Το βασικό της χρώμα είναι το άσπρο σε συνδυασμό με μαύρο, κρεμ κτλ. Είναι γάτα μεσαίου μεγέθους, δυνατή και μυώδης με σχιστά μάτια στις αποχρώσεις του πράσινου. Είναι πολύ κοινωνική και φιλική με τους ανθρώπους και δεν φοβάται το νερό αφού ζει ανέκαθεν στο Αιγαίο. Η ελληνική Λέσχη Γάτας του Αιγαίου έχει αναλάβει τη διάσωση αυτής της μοναδικής γάτας.

Κατοικίδια πτηνά

Σύμφωνα με το νόμο (ΝΟΜΟΣ 3170 ΦΕΚ 191/Α/29.7.2003) επιτρέπεται η διατήρηση ωδικών και παραδείσιων πτηνών σε κατοικίες ή διαμερίσματα πολυκατοικιών, ακόμα και εκεί όπου ο κανονισμός της πολυκατοικίας απαγορεύει τη διατήρησή τους, με την προϋπόθεση ότι δεν θα δημιουργούνται προβλήματα κοινής ησυχίας ή άλλες ενοχλήσεις στους περιοίκους ή τους ενοίκους της πολυκατοικίας και ότι τα πτηνά αυτά δεν θα διατηρούνται στους κοινόχρηστους χώρους της.

Τα πιο δημοφιλή κατοικίδια πτηνά είναι τα καναρίνια, οι καρδερίνες, αλλά και οι παπαγάλοι. Τους παπαγάλους τους συναντάμε σε όλες τις ηπείρους, εκτός από την Ευρώπη στην οποία δεν υπάρχει κανένα ενδημικό είδος. Στον ελλαδικό χώρο είναι γνωστοί από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, όταν για πρώτη φορά ο ίδιος και άντρες από το εκστρατευτικό του σώμα τους έφεραν εδώ. Μετά το θάνατό του οι παπαγάλοι έγιναν δημοφιλείς στους αρχαίους Ρωμαίους, συμβολίζοντας την υψηλή κοινωνική θέση και την πολυτέλεια.

Από τη στιγμή που θα αποφασίσετε να κλείσετε ένα πτηνό σε κλουβί, θα πρέπει να επιλέξετε καταρχήν το σωστό χώρο και αυτό που θα του προσφέρει τα περιθώρια να ανοίγει τα φτερά του χωρίς να χτυπάει. Σημαντικό είναι επίσης τα πουλιά να έχουν καθαρό αέρα, αφού οι αεραγωγοί τους είναι μικροί. Φροντίστε όταν θα προμηθευτείτε κάποιο πουλί να μάθετε και μερικά πράγματα για το πώς του αρέσει να ζει: σε ομάδες, ζεύγη ή μόνο. Οποιαδήποτε τροφή περιέχει μεγάλη ποσότητα σακχάρων και λιπών μπορεί να είναι θανατηφόρα για τα πτηνά (π.χ. σοκολάτα, καφές, αλκοολούχα, αναψυκτικά). Θα πρέπει να προσέχετε τις διάφορες τοξικές ουσίες με τις οποίες μπορεί να έρθουν σε επαφή, καθώς τα πτηνά είναι ευπαθή σε αυτές και μπορεί να πεθάνουν αν καταποθούν ή εισπνευστούν. Κάποιες από τις πιο κοινές αυτές ουσίες είναι τα εντομοκτόνα, η αμμωνία, η χλωρίνη, το καθαριστικό φούρνου, οι κόλλες, το ασετόν, τα χρώματα και τα έντονα αρώματα.

Κουνέλια & Τρωκτικά

Το κουνέλι (αρχ. κόνικλος) είναι μικρό θηλαστικό της οικογένειας των λαγοειδών (Leporidae), που ζουν σε πολλά σημεία του κόσμου. Ένα υγιές οικόσιτο κουνέλι μπορεί να ζήσει 6-10 έτη. Του αρέσει να τρέχει από εδώ και από κει (είναι ιδιαίτερα υπερκινητικό), να παίζει και να ροκανίζει χαρτόνια. Μπορεί να συμφιλιωθεί ευκολότερα με γάτες, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις και με σκύλους. Όπως οι γάτες και οι σκύλοι μπορούν εξίσου να περιφέρονται ελεύθερα, ζώντας έξω από το κλουβί, μάλιστα χρειάζονται αρκετό ελεύθερο χώρο για να κινούνται. Τα θηλυκά κατοικίδια κουνέλια πρέπει να στειρώνονται σε μικρή ηλικία, καθώς είναι επιρρεπή στον καρκίνο της μήτρας. Μην αφαιρείτε ποτέ τα νύχια των κουνελιών, γιατί στηρίζονται σε αυτά για την ισορροπία τους, αν και θα πρέπει να φροντίζετε να τους τα κόβετε συχνά γιατί μεγαλώνουν γρήγορα και δεν τα βοηθούν στο περπάτημα.

Μεγάλη απήχηση, ιδιαίτερα στους μικρούς ζωόφιλους έχουν τα τελευταία χρόνια και τα ινδικά χοιρίδια, τα χάμστερ, τα σκιουράκια κ.α. Και αυτά όμως τα ζώα, όπως και τα κουνέλια θέλουν ιδιαίτερη περιποίηση. Θα πρέπει να καθαρίζετε το κλουβί τους εξονυχιστικά. Τα πιο φιλικά είναι τα ινδικά χοιρίδια, τα οποία είναι κατάλληλα αν υπάρχουν και μικρά παιδιά στο σπίτι. Ορισμένα από αυτά τα ζώα θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα της απομόνωσης, που σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχει ένα τέτοιο ση-μείο στο κλουβί τους. Πριν αποφασίσετε να υιοθετήσετε κάποιο από αυτά τα ζωάκια, μάθετε πρώτα μερικές πληροφορίες για αυτό και κάντε πιο εύκολη τη ζωή σας και τη ζωή του.

Εξωτικά ζώα

Η αγορά ενός εξωτικού ζώου ίσως να μην είναι και η καλύτερη ιδέα, αλλά αν επιμένετε θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας ότι θα πρέπει να του εξασφαλίσετε τις κατάλληλες συνθήκες επιβίωσής του. Κυρίως μιλάμε για εξωτικά ερπετά, όπως ιγκουάνα, αράχνες, φίδια κτλ. Όμως εάν ο ιδιοκτήτης δεν γνωρίζει πώς να φροντίσει ακριβώς το εξωτικό του ζώο, αυτό ίσως αρρωστήσει ή τραυματιστεί. Ο χώρος που θα φιλοξενηθεί το ζώο παίζει πολύ μεγάλο ρόλο και δεν έχει πάντα σχέση με το μέγεθός του. Η θερμοκρασία, η υγρασία και γενικά το κλίμα παίζουν μεγάλο ρόλο. Επίσης, η τροφή είναι σημαντική, αφού κάποια από αυτά θα πρέπει να τρώνε ακριβώς τη σωστή τροφή και όχι στο περίπου. Ορισμένα από τα ερπετά, όπως ορισμένα δηλητηριώδη φίδια και αράχνες, χρειάζονται ειδική άδεια κατοχής. Ο ιδιοκτήτης ενός εξωτικού ζώου έχει ίσως περισσότερες υποχρεώσεις από τον ιδιοκτήτη ενός σκύλου ή μιας γάτας. Είναι αναγκαίο για παράδειγμα να μάθετε το σωστό τρόπο να σηκώνετε ένα φίδι ή μια σαύρα και για να μην τραυματίσετε το ζώο, αλλά και για να μην κινδυνέψετε οι ίδιοι, ενώ θα πρέπει να αποφύγετε οπωσδήποτε κάθε επαφή με παιδιά. Τα περισσότερα ερπετά προέρχονται από τροπικά ή υποτροπικά κλίματα και δεν αντιδρούν σωστά σε συνθήκες αιχμαλωσίας. Βασίζονται εξολοκλήρου στους ιδιοκτήτες τους για να επιβιώσουν και αν δεν έχουν τις κατάλληλες συνθήκες υποφέρουν πολύ. Μερικά φίδια μπορεί να καούν εάν δεν τηρηθεί η σωστή θερμοκρασία στο χώρο που μένουν. Ένα καλό βιβλίο και ένας ειδικός στα εξωτικά είδη θα σας βοηθήσει να μην βασανίσετε το ζώο σας, αλλά και να μην θέσετε τον εαυτό σας και τους γύρω σας σε κίνδυνο.

Ζώα συντροφιάς

Φιλόζωοι και καθόλα νόμιμοι

Σύμφωνα με το νόμο Ν. 3170/03 (ΦΕΚ Α 191/29-7-03), που είναι ο νόμος που ισχύει μέχρι σήμερα, όλοι οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων είναι υποχρεωμένοι να βάζουν τσιπ (ηλεκτρονική ταυτότητα) στο κατοικίδιό τους. Το μικροτσίπ αυτό εφαρμόζεται από τον κτηνίατρο, ο οποίος δίνει στον ιδιοκτήτη και ένα αντίγραφο του πιστοποιητικού ηλεκτρονικής ταυτοποίησης, το οποίο περιέχει την περιγραφή του κατοικίδιου, τα προσωπικά στοιχεία του ιδιοκτήτη και τον αριθμό του τσιπ. Αντίγραφο αποστέλλεται στον Πανελλήνιο Κτηνιατρικό Σύλλογο. Τα συγκεκριμένα τσιπ έχουν κατά καιρούς καταγγελθεί για πρόκληση καρκίνου και άλλων προβλημάτων υγείας από ιδιοκτήτες ζώων, αλλά το θέμα βρίσκεται ακόμα υπό διερεύνηση. Τα στοιχεία αυτά καταγράφονται στην πανεθνική βάση ηλεκτρονικών αρχείων.

Για τη διατήρηση ζώων στο σπίτι, ο νόμος προβλέπει ξεκάθαρα μέχρι 2 ζώα ανά κατοικία, ακόμα και αν ο κανονισμός της πολυκατοικίας το απαγορεύει. Οι ανεξέλεγκτες γέννες απαγορεύονται βάσει του ίδιου νόμου, ενώ η διατήρηση σκύλων και γατών αποκλειστικά σε ταράτσες ή μπαλκόνια απαγορεύεται.

Η εγκατάλειψη κατοικίδιου απαγορεύεται βάσει του Νόμου 3170/2003 και 1197/81. Μην υιοθετείτε κατοικίδια, αν δεν είστε σίγουροι ότι μπορείτε να τα φροντίσετε μακροπρόθεσμα.

Η δηλητηρίαση και κακοποίηση δεσποζόμενων και αδέσποτων κατοικίδιων απαγορεύεται, από τους νόμους 3170/2003 και 1197/81. Με εγκύκλιό του στις 4/8/2010 το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη δίνει οδηγία στα αστυνομικά τμήματα να εξετάζουν σοβαρά οποιαδήποτε σχετική καταγγελία. Η σίτιση των αδέσποτων δεν απαγορεύεται σε καμία περίπτωση.

Όσο για τις μετακινήσεις, γενικά επιτρέπεται η μεταφορά μικρών ζώων συντροφιάς σε όλα τα οδικά, σιδηροδρομικά και σταθερής τροχιάς μέσα μαζικής μεταφοράς, καθώς και στα ταξί, εφόσον τα ζώα είναι τοποθετημένα σε ασφαλές κλουβί μεταφοράς και συνοδεύονται από τον ιδιοκτήτη ή τον κάτοχό τους. Ο οδηγός έχει δικαίωμα, όμως, να αρνηθεί τη μίσθωση αν τα ζώα δεν είναι καθαρά, ήμερα, δεν έχουν ένδειξη ιατρικού ελέγχου ή δεν φέρουν φίμωτρο -εάν πρόκειται για σκύλο.

Επιπλέον, τα επιβατηγά πλοία υποχρεωτικά διαθέτουν καθαρά κλουβιά, προστατευόμενα από αντίξοες καιρικές συνθήκες για τη μεταφορά μεγάλων ζώων συντροφιάς.

Από το 2004, υπάρχει και το ευρωπαϊκό διαβατήριο κατοικίδιων, το οποίο διευκολύνει τα κατοικίδια να ταξιδεύουν με τους ιδιοκτήτες τους σε όλη την Ευρώπη. Και δεν ισχύει μόνο για γάτες και σκύλους, διαβατήριο μπορεί να έχει οποιοδήποτε κατοικίδιο. Η διαδικασία είναι απλή: οι ιδιοκτήτες πηγαίνουν το κατοικίδιό τους στον κτηνίατρο για να εκδοθεί το διαβατήριο πριν φύγουν για διακοπές ή ταξίδι. Στο διαβατήριο αναγράφονται οι σημαντικότεροι εμβολιασμοί και λεπτομέρειες για τυχόν άλλες ιατρικές θεραπείες στις οποίες έχει υποβληθεί το κατοικίδιό σας. Αυτό όμως που αναγράφεται οπωσδήποτε στο διαβατήριο είναι το ότι το κατοικίδιο διαθέτει πιστοποιητικό αντιλυσσικού εμβολιασμού.

Το νέο Σχέδιο Νόμου του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Για τα δεσποζόμενα και τα αδέσποτα ζώα συντροφιάς και την προστασία των ζώων από την εκμετάλλευση ή τη χρησιμοποίηση με κερδοσκοπικό σκοπό» στις 31 Μαρτίου αναρτήθηκε στο Διαδίκτυο για να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, η οποία ολοκληρώθηκε στις 15 Απριλίου. Με το νομοσχέδιο θεσπίζονται 18 νέες ρυθμίσεις μεταξύ άλλων, προβλέπει πολύπλευρη παρέμβαση των εισαγγελικών αρχών και προσωρινή ή οριστική αφαίρεση του ζώου από τον παραβάτη, ενώ η κακοποίηση και η βάναυση μεταχείριση των ζώων θα τιμωρείται με ποινή φυλάκισης μη εξαγοράσιμη και χρηματική ποινή μέχρι 30.000 ευρώ.

Ακόμα, απαγορεύεται η συμμετοχή ζώων σε τσίρκο ή άλλο δημόσιο θέαμα, απαγορεύεται η είσοδος στην Ελλάδα ζώων συντροφιάς που δεν έχουν σημανθεί ηλεκτρο-νικά, δημιουργείται ένα οργανωμένο σύστημα περισυλλογής και διαχείρισης των αδέσποτων ζώων σε κάθε δήμο, σε συνεργασία με ζωοφιλικές ενώσεις κ.α.

Από την πλευρά τους, βέβαια, οι φιλοζωϊκές οργανώσεις αμφισβητούν το νομοσχέδιο χαρακτηρίζοντάς το κατώτερο των αρχικών εξαγγελιών του υπουργείου.

Ανώριμη η ζωοφιλία στην Ελλάδα;

Ο όρος κατοικίδια έχει θεωρηθεί υποτιμητικός και προτιμάται πλέον ο όρος ζώα συντροφιάς. Όμως μικρή σημασία έχει τελικά το πώς αποκαλούμε τους μικρούς μας συντρόφους σε μια κοινωνία, όπως η ελληνική, η οποία χαρακτηρίζεται από μια σχετική υποκρισία σε σχέση με τα ζώα, αφού ακόμα δεν έχει βρει τη σωστή διάσταση της φιλοζωίας.

Σε πολλές περιπτώσεις το κατοικίδια είναι δυστυχώς ένα αξεσουάρ στο σπίτι, ένα παιχνίδι για τα παιδιά, ένα άψυχο αντικείμενο που τονίζει τη φιλαρέσκεια του εγωκεντρικού σύγχρονου Έλληνα και όχι μια ζωντανή ύπαρξη. Και δεν αναφερόμαστε σε ακραία φιλοζωία που φτάνει σε υπερβολές, αλλά σε βασική γνώση της σωστής συμπεριφοράς απέναντι στο ζώο.

Μεγάλες διαστάσεις έχει πάρει το φαινόμενο κακοποίησης ζώων τα τελευταία χρόνια και στην Ελλάδα. Κατοικίδια ζώα βασανίζονται πολλές φορές από τους ίδιους τους ιδιοκτήτες τους, τραυματίζονται θανάσιμα και κακοποιούνται με πολλούς τρόπους. Μάλιστα αυτό γίνεται χωρίς καμία αιδώ, αφού πολλοί από τους θύτες δεν διστάζουν να παρουσιάσουν το κατόρθωμά τους δια-δικτυακά, αναρτώντας βίντεο ή φωτογραφίες σε διάφορες ηλεκτρονικές σελίδες. Άλλοτε τα ζώα παραμελούνται σε σημείο εγκληματικό ή πετιούνται στα σκουπίδια, πράγμα εξίσου εξοργιστικό. Σύμφωνα με σχετική έρευνα της εφημερίδας «Το Βήμα» από το 2009 έως το 2010 η αστυνομία δέχθηκε 72 καταγγελίες για κακοποίηση και 161 καταγγελίες για θανάτωση ζώων συντροφιάς. Και αυτά είναι μόνο τα επίσημα στοιχεία! Ζώα εγκαταλείπονται όταν τα βαρεθούν οι ιδιοκτήτες τους, ακόμα νεογέννητα μικρά ζώα πετιούνται στα σκουπίδια, όταν οι ιδιοκτήτες τους δεν έχουν τι να τα κάνουν. Οι φιλοζωικές οργανώσεις ακούραστα τονίζουν το αυτονόητο: τα ζώα δεν είναι παιχνίδια που τα πετάς όταν τα βαριέσαι ή όταν αρρωστήσουν.

Ακόμα κι αν δεν μπορείτε να παρέχετε τα πάντα στο κατοικίδιό σας, να το πάτε σε πάρκο αναψυχής, να του αγοράσετε αξεσουάρ (αυτά ικανοποιούν πιο πολύ τη δική μας φιλαρέσκεια) ή παιχνίδια, θυμηθείτε: τα ζώα χρειάζονται μόνο το σεβασμό, την αγάπη και τη στοργή μας.

Επίσης, φιλόζωος δεν είναι αυτός που υιοθετώντας ένα ζώο, στοχεύει στο να ικανοποιήσει το εγώ του ή τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, ενισχύοντας το φαντασιακό ή πραγματικό στάτους κβο του, αλλά που θα νοιαστεί για το ίδιο το ζώο. Δεν είναι απορίας άξιο που τόσα ζώα χτυπημένα, ταλαιπωρημένα και κακομεταχειρισμένα περιμένουν να υιοθετηθούν στους χώρους κάποιας φιλοζωικής οργάνωσης, ενώ οι περισσότεροι αναζητούν να αγοράσουν από κάποιο pet shop το καθαρόαιμο, το ιδιαίτερο, το ξεχωριστό ζώο που θα τονίσει και θα προβάλει την ιδιοσυγκρασία του. Τα κατοικίδιά μας, όπως και τα παιδιά μας δεν είναι προέκταση του εγώ μας. Και αυτό είναι που δεν έχει επαρκώς κατανοήσει η ελληνική κοινωνία πριν ελαχίστων εξαιρέσεων.

Τι γίνεται όμως με τα αδέσποτα;

Η πολιτεία ανάθεσε την αρμοδιότητα της στείρωσης, ιατρικής περίθαλψης, εμβολιασμού και σήμανσης των αδέσποτων ζώων στους δήμους, επιχορηγώντας μάλιστα το πρόγραμμα αυτό με 70% (το υπόλοιπο 30% το καταβάλλουν οι δήμοι). Αν και η πολιτεία έχει αναθέσει τυπικά την αρμοδιότητα, ούτε ελέγχει ούτε υποχρεώνει τους δήμους να το πραγματοποιούν, ενώ ταυτόχρονα δεν υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές για κάτι τέτοιο, αφήνοντας τις φιλοζωικές οργανώσεις να «βγάλουν το φίδι από την τρύπα». Οι συνειδητοποιημένοι ιδιώτες και οι πολλές φιλοζωικές οργανώσεις που λειτουργούν στη χώρα μας παραμένουν οι κύριοι σύμμαχοι των αδέσποτων (όπως πολλές φορές και των δεσποζόμενων ζώων) στον αγώνα τους για επιβίωση σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον, παρέχοντας στήριξη, βοήθεια και φροντίδα στα εγκαταλελειμμένα και ταλαιπωρημένα ζώα.

Οι εγκαταστάσεις των φιλοζωικών, που με δυσκολία συντηρούν και φιλοξενούν αδέσποτα ζώα που ζητούν να βρουν ένα καταφύγιο, δεν είναι μόνιμες κατοικίες για τα αδέσποτα, αλλά ένα προσωρινό καταφύγιο, ένας προθάλαμος από την ταλαιπωρία στην υιοθεσία. Παρόλα αυτά ο δήμος Αθηναίων διαθέτει χώρο προσωρινής φιλοξενίας στο Μαρκόπουλο που φιλοξενεί αδέσποτα που δίνονται για υιοθεσία. Το τηλέφωνο επικοινωνίας είναι: 22990 23528.

Pet Shops

Σε ορισμένες πολιτείες της Αμερικής έχει απαγορευτεί η πώληση κατοικίδιων από τα pet shops. Οι λόγοι είναι πολλοί. Τα ζώα εκεί συνήθως προέρχονται από μαζικά εκτροφεία που αναπαράγουν ζώα κάτω από απαράδεκτες συνθήκες.

Πολλές φορές οι εκτροφείς είναι συχνά και ιδιοκτήτες pet shop και αντιμετωπίζουν τα ζώα χωρίς συναισθηματισμούς και ηθικούς φραγμούς, αλλά σαν ψυχρό εμπόρευμα. Πρόσφατο παράδειγμα ιδιοκτήτη pet shop που θανάτωνε άρρωστα κουτάβια με σαπούνι για τα πιάτα, ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων στο Κάνσας των ΗΠΑ.

Πολλοί είναι αυτοί που ζητούν την απαγόρευση των puppy mills, των μαζικών εκτροφείων καθαρόαιμων κουταβιών στην Αμερική, που νόμιμα ή παράνομα βασανίζουν και κακομεταχειρίζονται τα ζώα, τα οποία προωθούν σε pet shop παγκοσμίως. Τα puppy mills μπαίνουν συχνά στο στόχαστρο φιλοζωικών οργανώσεων, λόγω των άθλιων συνθηκών εκτροφής των κουταβιών σε αυτά. Αν και στη χώρα μας δεν υπάρχουν τέτοια εκτροφεία (τουλάχιστον όχι αυτού του μεγέθους), πολλές ζωοφιλικές οργανώσεις ζητούν και εδώ να απαγορευτεί η πώληση ζώων από τα pet shop που τα θεωρούν φυσική συνέχεια αυτών των μαζικών εκτροφείων.

Πάντως όλα τα καταστήματα πώλησης ζώων θα πρέπει να πληρούν κάποιες προϋποθέσεις. Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση Νο 2666541 τα ζώα που βρίσκονται στα pet shop θα πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους χώρο διαστάσεων που να τους επιτρέπει να στρέφονται ελεύθερα προκειμένου να περιποιηθούν το σώμα τους, να κατακλίνονται χωρίς περιορισμό, να ανασηκώνονται στα πίσω πόδια τους και να είναι τουλάχιστον διπλάσιος των διαστάσεών τους, στη μέγιστη ηλικία διατήρησής του στο κατάστημα πώλησης. Το κλουβί θα πρέπει να είναι από υλικό που επιτρέπει στα ζώα να βλέπουν το ένα το άλλο, να επιτρέπει τα πόδια τους να στηρίζονται κανονικά (όχι πλέγμα), να είναι εύκολο να απολυμανθεί και να καθαριστεί, καθώς και να μην είναι επιβλαβές για την υγεία του (πρόκληση ατυχημάτων). Τα ζώα πρέπει ανά πάσα στιγμή να έχουν πρόσβαση σε νερό και τροφή, να προστατεύονται από αντίξοες καιρικές συνθήκες, να μην εκτίθενται σε χώρους έξω από το κατάστημα πώλησης, να έχουν επαρκή φωτισμό και αερισμό, τα μεγαλύτερα από αυτά να ασκούνται κ.α. Αντίστοιχα νομοθεσία υπάρχει και για τη λειτουργία καταφυγίων αδέσποτων ζώων συντροφιάς με την απόφαση No 280262.

Οι φίλοι που ευεργετούν την υγεία μας

Έχει αποδειχθεί από μια πληθώρα ερευνών ότι τα ζώα συντροφιάς έχουν αντικαταθλιπτική επίδραση, ιδιαίτερα στα παιδιά, αλλά και στους ηλικιωμένους. Τα παιδιά μαθαίνουν τις αξίες της υπευθυνότητας, του σεβασμού, της ευαισθησίας απέναντι σε ανυπεράσπιστα πλάσματα. Επιπλέον, σε αντίθεση με την άποψη που επικρατούσε παλαιότερα, τα κατοικίδια ζώα δεν αυξάνουν τις αλλεργίες στα παιδιά, αλλά αντίθετα τις μειώνουν, αφού τα βοηθούν να αναπτύσσουν καλύτερα το ανοσοποιητικό τους σύστημα.

Για τους ηλικιωμένους τα κατοικίδια, μπορούν να γίνουν πολύτιμοι σύντροφοι, καθώς τους βοηθούν να κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον τους για τη ζωή, να είναι περισσότερο δραστήριοι και να νικούν τη μελαγχολία και την κατάθλιψη.

Τα ζώα λειτουργούν αγχολυτικά σε ένα σπίτι, ενώ έχει αποδειχθεί ότι η σχέση ζώου ανθρώπου και η τρυφερότητα που αναπτύσσεται μπορεί να βοηθήσει σε παθήσεις της καρδιάς, ακόμα και να μειώσει την πίεση σε περιπτώσεις υπέρτασης.

Το pet therapy αποτελεί μια από τις εναλλακτικές μεθόδους θεραπείας πλέον. Χρησιμοποιείται σε άτομα με διανοητικά προβλήματα, στη νόσο Αλτσχάιμερ, σε άτομα με ψυχολογικά προβλήματα, αλλά και στους ασθενείς που πάσχουν από Aids και κατάθλιψη. Σκυλιά και άλλα ζώα χρησιμοποιούνται σε ιδρύματα, ειδικά σχολεία, ξενώνες για να υποστηρίξουν παιδιά με ανίατες ασθένειες ή διανοητικά προβλήματα.

pet health

«Όμοιος ομοίω θεραπεύει» και στα ζώα

Τα τελευταία χρόνια οι εναλλακτικές θεραπείες, και ιδιαίτερα η ομοιοπαθητική, κερδίζουν έδαφος ως θεραπεία για τα ζώα και στη χώρα μας. Μιλήσαμε με την κα Γιανναράκη Βασιλική, κτηνίατρο DVM και σπουδάστρια κλασσικής ομοιοπαθητικής για να μας διαφωτίσει σχετικά. «Η ομοιοπαθητική υπακούει στους νόμους της ολιστικής ιατρικής, δηλαδή βλέπει τον οργανισμό σαν σύνολο και αποσκοπεί στη βελτίωση της υγείας συνολικά σε αντίθεση με την κλασσική, αλλοπαθητική ιατρική που θεραπεύει συμπτώματα σε ασθένειες. 

Στα ζώα εφαρμόζεται σχεδόν δυο αιώνες με πολύ καλά αποτελέσματα, ειδικά όμως τα τελευταία χρόνια εμφανίζει αλματώδη ανάπτυξη, καθώς το γνωστικό επίπεδο των ιδιοκτητών ζώων διευρύνεται και υπάρχει μια παγκόσμια τάση στροφής στις εναλλακτικές θεραπείες γενικότερα.

Για να ξεκινήσει ένα ζώο ομοιοπαθητική το βασικότερο είναι ο κτηνίατρος να πάρει ένα πολύ λεπτομερές ιστορικό από τον ιδιοκτήτη του, που περιλαμβάνει ερωτήσεις, όχι μόνο για τα πιθανά συμπτώματα μιας ασθένειας ή πάθησης καθώς και κάθε είδους εξετάσεις (αιματολογικές, υπερήχους, ακτινογραφίες κτλ.), αλλά και ερωτήσεις που αφορούν το χαρακτήρα του, τον ύπνο του, ακόμα και τις διατροφικές προτιμήσεις του!

Με τα στοιχεία που συλλέγει καταλήγει στην επιλογή ενός ή περισσότερων ομοιοπαθητικών φαρμάκων που χρησιμοποιούνται εξατομικευμένα και ονομάζονται ιδιοσυγκρασιακά φάρμακα. Η θεραπεία μπορεί να κρατήσει μήνες, ευτυχώς όμως τα ομοιοπαθητικά φάρμακα είναι οικονομικά και πολύ εύκολα στη χορήγηση, και αυτό ισχύει και για τους σκύλους και για τις γάτες.

Υπάρχουν, επίσης, και ομοιοπαθητικά φάρμακα που δίνονται για συγκεκριμένα συμπτώματα π.χ. κνησμός ή διάρροια, αλλά το καλύτερο είναι να γίνεται ιδιοσυγκρασιακή επιλογή, γιατί δρα καλύτερα και βαθύτερα στον οργανισμό του ζώου σε ενεργειακό επίπεδο. Αυτό βέβαια προϋποθέτει πολύ καλή γνώση της ομοιοπαθητικής από την πλευρά του κτηνιάτρου, γιατί το κατάλληλο φάρμακο ευτυχώς δεν θα έχει καμία παρενέργεια, αντίθετα με τα φάρμακα της κλασικής ιατρικής δεν θα βοηθήσει τον οργανισμό όμως να γίνει να καλά.

Θα πρέπει να τονίσουμε ότι η ομοιοπαθητική είναι ένας θεραπευτικός δρόμος τελείως διαφορετικός από την αλλοπαθητική ιατρική, που όμως σε καμία περίπτωση δεν την αντιμάχεται, ίσα ίσα τη συμπληρώνει στην αμοιβαία προσπάθεια και τον κοινό στόχο τους να προσφέρουν ανακούφιση και θεραπεία στις ασθένειες και παθήσεις των ανθρώπων και των ζώων. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις είτε μόνη της είτε υποβοηθώντας μαζί με τη συμβατική θεραπεία με εξαιρετικά αποτελέσματα».  

Στην περίπτωση που θέλετε να υιοθετήσετε ένα οποιοδήποτε ζώο, θα πρέπει να λάβετε υπόψιν σας ότι αυτή σας η κίνηση θα πρέπει να γίνει με υπευθυνότητα. Το ζώο δεν μιλάει και δεν μπορεί να εκφράσει τις ανάγκες ή τα παράπονά του. Ο ιδιοκτήτης του είναι απόλυτα υπεύθυνος για αυτό και θα πρέπει προηγουμένως να το έχει σκεφτεί καλά, να έχει ενημερωθεί κατάλληλα και να γνωρίζει ότι το ζώο θα του χαρίσει ανεπανάληπτες στιγμές χαράς, αλλά και πολλές πολλές υποχρεώσεις. Καλό θα είναι να μπορέσετε να ανταπεξέλθετε σε αυτές. Επίσης, θα πρέπει καλά να σκεφτείτε ποιο ζώο ταιριάζει με το χαρακτήρα και τον τρόπο ζωής σας για να συμβιώσετε αρμονικά και να μην υποφέρετε κι εσείς και αυτό.

Χρίσιμα Ζωοφιλικά

• Για τις μετακινήσεις των μικρών σας φίλων υπάρχει και το Pet Taxi, τηλ.: 6945333218, www.pettaxi.gr, το οποίο μπορεί να μεταφέρει εσάς και τα τετράποδά σας ή μόνο τα κατοικίδια σας χωρίς συνοδεία σε κλινικές, πανσιόν, αεροδρόμια, λιμάνια, κομμωτήρια.

• Εάν θέλετε να ζευγαρώσετε το κατοικίδιό σας, επισκεφθείτε το www.datemypet.gr και βρείτε του τον κατάλληλο σύντροφο. Στην ίδια ιστοσελίδα θα βρείτε και πληροφορίες για pet shop, κλινικές, πανσιόν, κτηνιάτρους, κομμωτήρια κτλ.

• Εάν το κατοικίδιό σας αποδημήσει εις Κύριον υπάρχουν δύο κοιμητήρια μικρών ζώων. Το ένα είναι ο Αγ. Φραγκίσκος στο 34ο χλμ Εθνικής Οδού Αθηνών-Λαμίας, στη Μαλακάσα, τηλέφωνο: 2295022491 και το άλλο ο Ελαιώνας, Θέση: Πέγκου Ρέθι Μεγάρων Αττικής, τηλ. 210 8323633

• Στην www.vets.gr, τη σελίδα του Κτηνιατρικού Κέντρου Παπαϊώννου θα βρείτε χρήσιμα άρθρα και πληροφορίες από κτηνιάτρους για τα κατοικίδιά σας και γενικά για τα ζώα.

• Η www.greekguidedogs.gr είναι η σελίδα των Σκύλων Οδηγών Ελλάδος, του ενιαίου φορέα για την εκπαίδευση σκύλων οδηγών για τους τυφλούς στην Ελλάδα.

• Το Σωματείο Περίθαλψης & Προστασίας Αδέσποτων Ζώων, Stray (www.stray.gr) αναλαμβάνει την περίθαλψη αδέσποτων, συνήθως κακοποιημένων ή άρρωστων ζώων, τον εμβολιασμό τους, την υιοθεσία τους, καλύπτοντας το κενό των Δήμων και της Πολιτείας σε αυτό τον τομέα. Στη σελίδα του σωματείου θα βρείτε ζώα για υιοθεσία, ζώα που συνήθως χρειάζονται αγάπη και φροντίδα περισσότερα από τα άλλα.

• Στο www.adespoto.gr μπορείτε να βρείτε χρήσιμες ειδήσεις για τα κατοικίδια, αλλά και να βρείτε, να χαρίσετε και να αναζητήσετε κατοικίδια ζώα. Επίσης, τις διευθύνσεις και τα τηλέφωνα των φιλοζωικών οργανώσεων σε όλη την Ελλάδα.

• Στο www.webpet.gr θα βρείτε χρήσιμες πληροφορίες, πληροφορίες για κτηνιάτρους, εκτροφεία, σχολές εκπαίδευσης, αγγελίες, ενώ μπορείτε να υποβάλετε ερωτήσεις σε ειδικούς για τη συμπεριφορά του κατοικίδιου σας.

• Στο www.reptilesgreece.com θα βρείτε χρήσιμες πληροφορίες για τη φροντίδα και τη ζωή των ερπετών.

• Υιοθετήστε ένα αδέσποτο επικοινωνώντας με τη «Στέγη Ζώων Δήμου Αθηναίων» στο 2299023528. Αγγελίες για αδέσποτα μπορείτε να βρείτε και στα: www.adespoto.gr, www.pets.gr, www.stray.gr, αλλά και σε άλλες ιστοσελίδες που λειτουργούν τοπικά σε όλη την Ελλάδα. Σίγουρα κάποια φιλοζωική θα υπάρχει και κοντά σας, αν θέλετε να βοηθήσετε.

Πηγές: Wikipedia, adespoto.gr, το Βήμα, pets.gr

-της Ειρήνης ΚάρουΦ